Gökhan Gökçek

Sultan Mahmut için maksat ilay-ı kelimetullahın yayılmasıdır. Ömrünü bunun için adamış; istikbalin sahibi Müslüman Türk evladına önemli bir yol açmıştır. 

GENÇ’teki tarih serüvenimize devam ediyoruz. Bir önceki yazımızda Karahanlılar’ı ve onlara nispetle bizlere bıraktığı miraslardan belki de en önemlisi olan Kutadgu Bilig’i anlatmaya çalışmıştık. Bu yazımızda ise 16 Büyük Türk Devleti’nden Gazneliler’i anlatmaya gayret edeceğiz. Ya da her zaman yaptığımız gibi bu büyük devletin bize bıraktığı mesajı anlamaya, mirası algılamaya çalışacağız. Haydi, başlayalım.

Gazneliler Devleti; bugünkü sınırları kabul ederek söylersek Afganistan sınırları içerisinde kurulur. Gazne şehri aynı adı taşıyan vilayetin merkezidir. Fars asıllı Samanioğulları’nın Gazne valisi olan Türk komutan Alp Tigin / Tekin merkez ile anlaşmazlığa düşer. Bu sırada Samanioğullarının sarayında entrikalar, taht mücadeleleri ile beraber hakimiyet alanında isyanlar baş gösterir. Fırsattan istifade eden Alp Tekin isyan ederek Gazne şehrinde hakimiyetini tesis eder. Bu durum bağımsızlığa giden ilk adım olup; tarihin 962 ya da 963 olduğu tartışılır. Gaznelilerin hakimiyet sahası o dönem çok dar olup askeri gücünü de yalnızca Alp Tekin’in yanındaki Türkler oluşturuyordu. Devletin ihdasından 1 yıl sonra vefat eden Alp Tekin’den sonra lider arayışları sürer. Kesintili bir süreç yaşanır. Sebük Tekin tahta çıktığında ise devletin gerçek manada kurulduğu; beylikten devlete geçiş sürecinin vuku bulduğu kabul edilir. Sebük Tekin, kurucu Alp Tekin’in özel olarak yetiştirdiği birisi olup aynı zamanda damadıdır. Bu dönemde Afganistan ve Pakistan dolaylarına seferler yapılır. İslamabad, Kabil; Türk ve İslam toprağı kılınır. Hindistan’a da seferler düzenlenir ancak Sebük Tekin’in vefatı ile bu iş Gazneli Mahmut’a kalacaktır.

Gazneli Mahmut… O sayısız büyük Türk kumandanlarından birisidir. Büyüklerin arasındaki büyüklerdendir. Tam bir mücahit, büyük bir fatihtir. Özellikle Hindistan’daki fetih hareketleri Hindistan’ın İslam ile tanışmasında ve bölgede İslam’ın yayılmasında bir dönüm noktasıdır. Önce Karahanlılar ile müştereken Samanioğulları’nı yıkarak hakimiyet alanlarını Gazneliler Devleti’ne dahil eder. Sultan Mahmut; Sintan, Cüzcan, Caganiyan, Huttal ve Harezm’i fethederek İslam beldesi haline getirir. Pencap’ı da alarak kuzeydeki fethi tamamlar. Bugün en büyük Müslüman nüfuslarından birisi Hindistan’dadır. Bu durumda şüphesiz ki en büyük pay Gazneli Mahmut’a aittir. Sultan Mahmut; ehl-i sünnet bir inanca sahipti. Yeni hakimiyet kurduğu Hindistan başta olmak üzere hakimiyet sahasına yakın yerlerde ise birçok yerel inanç İslam’a eklemleniyordu. Bunlardan birisi de Batınilik idi. Şia inancından hareketle şekillendirilen bu inanç

 


GENÇ'ın Yazısı.