Modern hayat tarzının yayılma yolunu biliyoruz: Popüler kültür. Popüler kültür ne peki? Zamanın rengi desem çok mu abartmış olurum? Abarttıysam şöyle düzelteyim o zaman: İnsanların zevk, algı ve düşünce biçimleri, hayata bakış tarzları, tercihleri sonucu öne çıkan kültür ürünleri popüler kültürü oluşturur. İstekler ve tercihler popüler kültürü besler, popüler kültür de döner sonra bu istek ve tercihleri yeniden biçimlendirir. Bu biraz fasit bir döngüdür ama sonuçta kapitalizmin çarkını döndürmeye yeter, çünkü kapitalizm ya da sermayenin gelişme mecrası popüler kültürdür, başka bir şey değil.

Popüler kültür ürünlerinde ortalama zevk ve tercih çok önemlidir. Rağbet görmesi de öyle. Herhangi bir ürün zorlama olmaksızın revaç bulmuş olmalıdır. Modern pazarlama teknikleri ve reklam bu son cümlenin kapsamı içerisinde yer almaz. Gönüllü kölelik sonuçta kölelik olarak görülemez. Kim, kimin tercihine karışabilir ki?

Kimse kimsenin tercihine karışmayacaksa –ki postmodernitenin yani yaşadığımız zamana hükmeden serseri düşüncenin temelidir bu- belli bir takım değerlerin savunuculuğunu ve misyonerliğini yapamazsınız. Zaten zamanın rengi bunu söylüyor bize. Popüler kültürün muhtevası da bunu besliyor. Demek ki popüler kültür karşıtı olmak kaçınılmaz. Ama onu anlamaya çalışmak da şart. Popüler kültürün tercihleri şekillendirmekteki gücüne bakarak söylüyorum bunu. Birilerinin modern dayatma teknikleri ile istek ve tercihleri yönlendirdiğini söylemek kadar kolay bir şey yok. Bunu söyleyip kolaycılığa kaçmamalı ve en azından kapitalizm ve kapitalistler kadar insan tabiatı, psikolojisi ve davranış bilimleri konularına ilgi duymalıyız. Bitti mi? Yeni başladı.

Popüler kültürün kodlarını çözümlemek ve akabinde alternatif alanlar açabilmek hususunda daha çok gayret etmeliyiz. Bu kadar teorik laftan bir şey anlamadıysanız sizi iki soru ile başbaşa bırakıyor ve akabinde kalp ve zihin sağlığı temenni ediyorum. İşte sorularım:

1. Barbi bebeklerin karşısına Razanne ya da Leyla isimli bebeklerin çıkarılmasına nasıl bakıyorsunuz?

2. Bir Amerikan şirketi tarafından çıkarılan İsa, Musa ve Meryem bebeklerine karşı alternatif hangi bebeklerin çıkarılacağını umuyorsunuz? Cevaplarınızı bekliyorum: [email protected]


Mehmet Lütfi Arslan'ın Yazısı.